types of companies

انواع شرکت ها / تجاری و مدنی

با گذشت زمان و پیشرفت جوامع و تغییر در نوع کسب و کار، بازارها دچار دگرگونی شده و شراکت از روش های سنتی به روشهای بروز تر و در قالب انواع شرکت های تجاری سوق یافته است. اما با این وجود هنوز هم برخی از نیازهای اجتماعی در موضوع شرکت های مدنی دیده می شود. در این مقاله به توضیح انواع شرکت ها، ویژگی ها و تفاوت های آنان می پردازیم.
به طور کلی شرکت ها به 2 دسته تقسیم می شوند :
• شرکت های تجاری
• شرکت های مدنی

شرکت های تجاری

شرکت تجاری را اجتماع دو یا چند شخص حقیقی یا حقوقی به منظور انجام عملیات تجاری و کسب سود را گویند.
(راشدی اشرفی، علیرضا، حقوق تجارت کاربردی، ص 28-29)
شرکت های تجاری تایع یک سری قوانین لازم الاجرا بوده و مکلف اند قانون تجارت و مقررات اساسنامه را اجرا نمایند. به عبارت دیگر خط مشی ها و اصول راهبردی این شرکت ها و موسسات توسط قانون گذار مقرر گردیده است. طبق قانون تجارت شرکتهای تجاری به 7 قسم تقسیم میگردند که عبارت اند از :
1- شرکت با مسئولیت محدود
2- شرکت سهامی خاص و سهامی عام
3- شرکت تضامنی
4- شرکت نسبی
5- شرکت مختلط سهامی
6- شرکت مختلط غیر سهامی
7- شرکت تعاونی
شرکت های تجاری همیشه به اختیار شرکا به ثبت می رسند و با ثبت در اداره ثبت شرکتها رسمیت پیدا می کنند و بعد از ثبت شدن، شخصیتی مستقل از شرکای خود را صاحب می شوند که اصطلاحا به آن شخصیت حقوقی گفته می شود. این شخصیت مستقل همچنین باعث استقلال مالی آن شرکت می گردد یعنی اموالی که شرکا به شرکت وارد می کنند، جزو دارایی های شرکت محسوب می شود و تا زمانی که شرکت به فعالیت خود ادامه می دهد، طلبکاران شخصی شرکا شرکت، حق مراجعه به شرکت را ندارند.

شرکت های مدنی:

به بیان ساده ممکن است شما فردی باشید که ایده خاصی را در ذهن دارید اما سرمایه لازم برای اجرایی کردن این ایده را در اختیار ندارید بنابراین می توانید با مشارکت با فردی که سرمایه کافی برای اجرای این ایده را دارد، در ازای تقسیم سود و در قالب قرارداد مشارکت مدنی، شرکت مدنی را بوجود آورید. یا ممکن است شما سرمایه کافی برای ساخت یک ساختمان را در اختیار داشته باشید و فرد دیگری تخصص اجرا و ساخت این ساختمان را داشته باشد بنابراین با ایجاد شراکت مدنی میتوانید این کار را انجام دهید و در پایان کار شما و فرد مقابل طبق قرارداد مشارکت مدنی که با یکدیگر داشته اید، سود یا تعداد واحدهای این ساختمان را بین خود تقسیم کنید.

در حقوق مدني به دو معنای عام و خاص تعریف شده اند که در معناي عام، شرکت عبارت از عقدي است که در آن، طرفين سرمايه يا کار خود را براي رسيدن به سودی خاص جمع مي‌کنند.

در معناي خاص، شرکت يکي از عقود معيني است که همراه با اشاعه در حق مالکيت ايجاد مي‌شود و معمولاً نيز هر گاه در حقوق مدني از شرکت صحبت مي‌شود، هدف معنای خاص آن است.

ماده 571 قانون مدنی، شرکت مدنی را اینگونه تعریف نموده است:
شرکت عبارت است از اجتماع حقوق مالکين متعدد در شيء واحد به نحو اشاعه.

از این تعریف اینگونه استنباط می گردد که شرکت مدنی، شرکتی است که در آن چند نفر به طور مشاع، مالک مال واحدي هستند؛ يعني هر يک در جزء جزء مال، داراي حق مالکيت هستند.
شرکتهای مدنی به دو نوع 1- اختیاری ( با اختیار و اراده شرکا به وجود می آید مانند شراکت مدنی در ساخت یک ساختمان) و 2- قهری ( با اختیار شرکا به وجود نمی آید مثل شراکت وراث در ارث) تقسیم می گردند.
شرکت مدنی شخص حقوقی محسوب نمی شود چون شخصیت هایی که طبق قانون تجارت به ثبت می رسند و رسمیت پیدا می کنند شخصیت حقوقی می گیرند در حالی که برای اینکه شرکت مدنی رسمیت قانونی پیدا کند باید شرکتنامه آن در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود و این شرکتنامه به هیچ عنوان دلیلی بر اینکه شرکت مدنی شخصیت حقوقی پیدا کند نمی شود.
معروفترین شکل مشارکت مدنی، مشارکت در ساخت و ساز، مشارکت مدنی خصوصی و مشارکت مدنی با بانک است.

تفاوتهای شرکت تجاری و شرکت مدنی

1- علاوه بر شخصیت حقیقی ، شخصیت های حقوقی نیز دارای اقامتگاه وتابعیت هستند. از آنجایی که شرکتهای تجاری شخصیت حقوقی دارند پس دارای تابعیت و اقامتگاه مشخصی هستند. اما همانطور که گفته شد شرکت مدنی دارای شخصیت حقوقی نیست پس دارای تابعیت و اقامتگاه نیستند.
2- معاملات شرکتهای تجاری، طبق قانون تجارت تجاری محسوب می شوند و از آنجایی که شرکتهای مدنی تجاری نیستند، معاملاتشان نیز تجاری محسوب نمی شود.
3- عمر شرکت ها ممکن است محدود یا نامحدود باشد. در شرکتهای مدنی در صورتی که مدت تعیین نشده باشد شرکت به تقاضای هر یک از شرکا از بین می رود و در مورد آن مقررات مربوط به تصفیه و ورشکستگی قابل اجرا نیست.
4- شرکتهای مدنی همیشه حداقل با دو نفر قابلیت ثبت دارند اما در خصوص شرکتهای تجاری که طبق قانون تجارت به هفت قسم تقسیم میشوند، همیشه اینطور نیست و برای ثبت بعضی از شرکتهای تجاری مثل سهامی خاص وجود حداقل 3 شریک الزامی میباشد.
5- شرکتهای مدنی ممکن است به اختیار شرکا به وجود نیایند مثل شراکت وراث در ارث. اما شرکتهای تجاری همیشه به اختیار و اراده شرکا به وجود می آیند.

2 پاسخ
  1. مهدی پورکریم
    مهدی پورکریم گفته:

    سلام ممنون از توضیحات کامل
    لطفا هزینه ثبت شرکت مسئولیت محدود رو بفرمائید چقدره

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگو شرکت کنید؟
نظری بدهید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *